WISPIT-2 sisteminde keşif

WISPIT-2 adı verilen yıldız sisteminde bulunan yeni gezegen, WISPIT 2b olarak adlandırıldı. Gezegen, yıldızın etrafında toz ve gazdan oluşan çok katmanlı halkaların arasındaki karanlık boşlukta keşfedildi. Normalde bu boşlukların varlığı, gezegenlerin geçiş yaparak yolu temizlediğine işaret ediyordu ancak bugüne kadar bu bölgelerde doğrudan bir gezegen gözlemlenememişti.

Arizona Üniversitesi'nden Profesör Laird Close ve Hollanda Leiden Gözlemevi'nden doktora öğrencisi Richelle van Capelleveen liderliğindeki ekip, Şili'deki Magellan Teleskobu'na bağlı MagAO-X sistemi, Arizona'daki Büyük Binoküler Teleskop ve Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskopu ile gözlemleri gerçekleştirdi. Bulgular The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.

Güneş sistemimizin gençlik yıllarına benzerlik

Araştırmacılar, WISPIT 2b'nin kütlesinin yaklaşık Jüpiter'in beş katı, sistemdeki diğer aday gezegen CC1'in ise dokuz Jüpiter kütlesi olduğunu belirledi. Bu yapı, 4,5 milyar yıl önce kendi Güneş sistemimizin oluşum dönemine benzer bir tablo çiziyor. Close, keşfin önemini 'Onlarca yıldır gözlenen bu karanlık boşlukların gerçekten gezegenler tarafından oluşturulduğunu ilk kez kesin olarak kanıtladık' sözleriyle ifade etti.

Hidrojen ışığıyla görünür oldu

MagAO-X sistemi, genç gezegenlerin üzerine düşen hidrojen gazının oluşturduğu sıcak plazmayı ve onun yaydığı hidrojen alfa ışığını algılayacak şekilde tasarlandı. Ekip bu ışığı tespit ederek WISPIT 2b'nin doğumunu kayda geçirdi.

Bilimsel bir dönüm noktası

Van Capelleveen, 'Bu tür genç sistemleri bulmak çok zor. Çünkü gezegenler sadece gençlik dönemlerinde parlak oluyor ve tespit edilebiliyor. Eğer WISPIT-2 bizim Güneş sistemimiz kadar yaşlı olsaydı, bugün hiçbir şey göremezdik' dedi.

Bilim insanlarına göre bu keşif, hem gezegen oluşum teorilerindeki büyük bir boşluğu doldurdu hem de Güneş sistemimizin nasıl doğduğunu anlamak için eşsiz bir pencere açtı.

Şehir içi yollar, genelde ilçe ve mahalle yönlendirmelerinde kullanılan, belediyelerin sorumluluğunda olan yollardır. Bu yollar herhangi bir özel kodlama içermez. Tabelalarda beyaz arka plan üzerine siyah yazı tipi kullanılır. Bu sistem, sürücülere sade ve anlaşılır bir yönlendirme sunar.

OTOYOLLAR

Otoyollar, genellikle O-xx formatında kodlanır ve büyük şehirleri birbirine bağlayan, çok şeritli ve genelde ücretli yollardır. Çoğu yap-işlet-devret modeliyle inşa edilmiştir. Otoyol tabelaları yeşil arka plan üzerinde beyaz yazı tipiyle gösterilirken, otoyol kodları turuncu zemin üzerine siyah yazılarla belirtilir.

Kodlama sistemi:

Devlet yolları D-xxx formatında kodlanır ve tabelalarda mavi arka plan üzerine beyaz yazılarla gösterilir. Genelde iki şeritli olan bu yollar ücretsizdir ve vergilerle finanse edilir.

Kodlama sistemi:

Bu düzenlemeler, yolların türünü ve yönünü kolayca anlamayı sağlarken, yolculukların daha planlı ve güvenli olmasına katkıda bulunur.

Bölgedeki diğer faylara ilişkin çok sayıda bilim insanının araştırma yaptığına ve özellikle bu büyük depremlerde kırılmayan fayların ön plana alındığına işaret eden Sözbilir, "Kahramanmaraş'ın içinden geçen Maraş Fay Zonu dediğimiz bir fay var. O fay henüz kırılmadı. Bu fayın 6,8'e kadar deprem üretme olasılığı var." dedi.

Maraş Fay Zonu'nun en güneydeki aktif kolu üzerinde 5 hendek açtıklarını, bu fayın yaşını, geçmişte hangi aralıklarla kaç deprem ürettiğini ve en son ne zaman deprem ürettiğini ortaya koyduklarını dile getiren Sözbilir, "Bu çalışmanın sonuçlarını aldık ve buna göre de Maraş Fay Zonu'nun en güneyindeki parçanın aktivitesinin en yüksek olduğunu, dolayısıyla bu parçanın yapılaşma anlamında kapatılması gerektiğini devletimize önerdik. Doğu Anadolu Fayı gibi uzun bir fay değil ama son 10 bin yılda 3 deprem ürettiğini ve 3 bin yıla yakın bir deprem üretme aralığı olduğunu belirledik." diye konuştu.

Maraş Fay Zonu'nun üzerinde en son 1500'lerde deprem olduğunu aktaran Sözbilir, Doğu Anadolu Fayı'ndan kaynaklanan depremlerin de bu kolu etkilediğine dair veriler elde ettiklerini bildirdi.

Yedisu Segmenti ve Ölüdeniz Fayı

Sözbilir, 6 Şubat depreminin ilkinde Narlı, Erkenek, Pazarcık ve Amanos gibi segmentlerin kırıldığını, ikinci depremde ise Çardak ve Doğanşehir fayının kırıldığını ifade ederek, bu fayların kuzeye doğru devamında bulunan Malatya Fayı'nın ise henüz kırılmadığını kaydetti.

Malatya'da 16 Ekim'de meydana gelen ve merkez üssü Kale ilçesi olan 5,9 büyüklüğündeki depremle Erkenek ile Pütürge arasında daha önce kırılmayan fayın kırıldığını, bu fayda Elazığ tarafına doğru kırılmayan parçanın kalmadığını anlatan Sözbilir, Bingöl tarafında ise kırılmayan parçaların bulunduğuna dikkati çekti.

Prof. Dr. Sözbilir, şunları kaydetti:

"Daha kuzeyde Bingöl tarafında kırılmayan parçalar var. Yedisu Segmenti'nin olduğu bölge. Kuzey Anadolu Fayı'nın bir kolu o. Bingöl tarafındaki Doğu Anadolu Fayı'nın parçası da henüz kırılmış değil. Daha doğrusu oralarda deprem bekleniyor. Çünkü onlar sismik boşluk sınıfında. Yani deprem aralığı artık günümüzde deprem üretmesi gerektiğini söylüyor.

Bir diğer önemli yer tabii ki daha güneyde Pazarcık'tan güneye doğru indiğimizde orada da Ölüdeniz Fayı var. Bu fay da 6 Şubat depremlerinde kırılmadı. Sakçagöz, Yesemek, Hacıpaşa gibi, bizim ülke sınırları içinde kalan fay parçaları henüz kırılmış değil. Onların üzerinde de çalışmalar yapıyoruz."

Android kullanıcılarının, cihazlarının güvenliğini sağlamak için bazı önlemler alması önemlidir. Antivirüs yazılımlarıkullanmak, zararlı yazılımların önüne geçmek için ilk adımdır. Güvenilir uygulama mağazalarından uygulama indirmek ve cihaz yazılımlarını güncel tutmak da oldukça önemlidir. Telefonlardaki güvenlik ayarlarıyla, bilinmeyen kaynaklardan uygulama yüklenmesi engellenebilir, böylece kullanıcıların bilgileri daha güvenli bir ortamda saklanır. Güvenlik bilinci yüksek kullanıcılar için bu adımlar cihazın hacklenme riskini büyük ölçüde azaltır.

Dijital çağın getirdiği bu tehlikeden korunmak için mola vermek oldukça önemli. Beyin için gerekli olan aralar, zihinsel yorgunluğu azaltıyor ve bilişsel işlevlerin korunmasına yardımcı oluyor. Ayrıca, meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteler de beyin sağlığı üzerinde pozitif etki yaparak uzun süreli bilişsel sağlığı destekliyor. Meditasyonla birlikte derin nefes alma teknikleri, beynin gevşemesini sağlayarak dijital yorgunluk belirtilerini hafifletiyor.

Konuyla ilgili açıklamada bulunan Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, su altındaki bu yapıların ilgili uzmanlar tarafından tarihlendirilmesi gerektiğini söyledi. Son yıllarda küresel ısınmayla birlikte bazı alanlarda ciddi kuraklıklar yaşandığına dikkat çeken Elmastaş, “Van Gölü Havzasında da bu kuraklığın etkisini görebilmekteyiz. Havzada son 3-4 yıldır yağışlarında büyük oranla azalmasıyla ciddi bir seviye alçalması yaşanmakta. Bu seviyeler düştükten sonra da gölün altında ki bazı mikrobiyalitler gün yüzüne çıkmış durumda. Bununla birlikte bazı eski dönemlerdeki yerleşme kalıntıları da yüzeye çıktı ya da çıkmak üzere. Tabi bu alanlarla ilgili ciddi araştırmaların yapılması gerekmekte. Özellikle ilgili uzmanlar tarihçiler ya da yerleşme alanları ile ilgili çalışma yapan uzmanların buralarda bir takım çalışmalar yapması gerekiyor. Çünkü burada göl seviyesi daha aşağıdaydı. Bu zaten göl seviyesinin bir dönem yükseldiğini ifade ediyor. Bunların ilgili uzmanlar tarafından tarihlendirilmesi gerekiyor. Özellikle Tatvan'dan Ahlat'a oradan da Adilcevaz'a buradaki kıyılarda bazı kalıntıları çıplak gözle görebiliyoruz” dedi.

"Van Gölü Havzasının her kıyısında yaşam izlerine rastlamaktayız"

Ahlat kıyı şeridinde bulunan adacığın çevresinde görülen su altındaki yapı kalıntılarını ilk olarak keşfettiklerini belirten Adilcevaz Yukarı Deniz Derneği Başkanı Cumali Birol ise bunların araştırılması gerektiğini söyledi. Konya Selçuklu Üniversitesinde Su Altı Arkeoloji Bölümü uzmanları tarafından burada gerekli incelemelerin yapılması için davette bulunan Birol, “Van Gölü Havzasının hemen hemen her kıyısında yaşam izlerine rastlamaktayız. Evlerin olduğu bu bölgede yaşayan insanların olduğu birçok medeniyeti içinde barındırdığını görebiliyoruz. 2007 yılında Adilcevaz kıyısı açıklarında gördüğümüz yerlerde zaten paylaşımlar yapmıştık. O, 29 metre derinlikteydi. Göl bu kadar çekilmemişti. Yeni bulgularda çıkacak. Burayı geçmiş dönemde suyun altında çekimler yapmıştık. Ama bugün görüyoruz ki, su daha çekiliyor. Yaklaşık 3 metreye tekabül ediyor. Gerek küresel ısınma gerekse iklim değişikliği ve bilinçsiz su kullanımı da bu çekilmeye etkendir. Bu bölgede de Van Gölünün kurumasına inşallah sebep vermeyiz.

Çünkü Van Gölü bizim için çok değerli. Van Gölü altında birçok gizemi barındırıyor. Burada da birçok medeniyetlerin yaşadığını da görebiliyoruz. Adilcevaz kalesinde birçok yaşam izine rastladık. Bunlardan birisi Urartular, birisi Selçuklular, birisi de Persler. Dolayısıyla bu yaşam izleri her geçen medeniyet kendi izini bırakmış geçmiş. Kültürel miras ve kültürel değer aslında budur. Selçuklulardan, Osmanlılardan izler görüyoruz. Kime ve hangi medeniyete ait olursa olsun Türkiye Cumhuriyeti Devleti bayrağı altında bulunan tüm tarihi eserler Türkiye'nin malıdır. Bizim bunları korumamız ve bu değerlere sahip çıkmamız lazım. Buranın ismi değiştirilerek yeni yeni ortaya çıkmış gibi haberler yapıldı. Aslında öyle bir şey yok. Burası bilinen bir noktaydı. Çünkü biz burayı su altında görüntülemiştik. Altta farklı medeniyetler gördük. İnsanlar orada yaşamış. Yollar var, bahçeler var. Evlerin sütunları olduğu gibi duruyor. Aynı zamanda kurnalar ve dibekler gördük. Hatta yuvarlak bir taş tekerleğe denk geldik. Bunun araştırılması üniversitelere ve değerli hocalarımıza kalıyor. Konya Selçuklu Üniversitesinde Su Altı Arkeoloji Bölümü var. Bunların gelip incelemesi lazım. Bizler yapmış olduğumuz sportif dalışlarla bulguları buluyoruz” diye konuştu.

Kuyruklu yıldızı fotoğraflamak için 3 saat nöbet tuttuğunu belirten İlker Uskan, "Yıldızlar ve gök olayları özel ilgi alanlarımdan birisi. Gökyüzünde gerçekleşen birçok olağan üstü olayı görüntülemiştim.

2020 yılı temmuz ayında Neowise kuyruklu yıldızını da görüntüledim. Bugün görüntülemiş olduğum C/2023 A3 kuyruklu yıldızı daha önceden keşfedildi ancak ülkemizden net olarak gözlemlenebileceği tarih olan bugünü bekliyordum. Kuyruklu yıldız şehrin meydana getirdiği ışık kirliliği dolayısı ile çıplak gözle çok zor gözükmektedir.

Net görüntüleme için Tekirdağ'ın yüksek noktalarından birisi olan Büyükşehir Belediye Başkanlığı binası civarından özel ekipmanlı fotoğraf makinem ile kuyruklu yıldızı Tekirdağ şehrimiz ile birlikte görüntülemeyi başardım" diye konuştu.

Soy tehlikesi bulunduğundan IUCN Kırmızı Listesinde tehlikedeki türler kategorisinde yer alan örümceği bir vatandaş cep telefonu kamerası ile kaydetti. Böcek ardından doğada gözden kayboldu.

Eresus sandaliatus, Eresidae familyasının Eresus cinsinden Avrupa'da ve Türkiye'de yaşayan zehirli bir örümcek türü. Kırkayak ve böcekler ile beslenir.

Erkeklerinin kırmızı karnının (opisthosoma ya da abdomen) üstü uğur böceği desenlidir ve ergin hâlde eylül başlarında görülürler.

Cinsin diğer türleri gibi bu da morfolojik ve ekolojik açıdan oldukça muhafazakâr bir türdür.[1] Erkekler uğur böceği desenli karnı (opisthosoma ya da abdomen) olduğu için oldukça çekici; dişiler ise tekdüze siyah bir görünüme sahiptir. Dişi 10–16 mm, erkek ise 6–9 mm uzunluğundadır.

Yeraltı boru yuvalarda yaşar. Üstte yuva girişi çok daha geniş kribellum ipeğiyle kaplıdır. Erginleşmiş erkeklere eylül başlarında rastlanır ve gelecek yılın mayıs-haziran aylarında çiftleşmek için dişi aramaya başlar.

Dün gece saatlerinde gözlemlenen kuzey ışıkları bir süre sonra gözden kayboldu.

Yeryüzünün manyetik alanı ile güneşten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi ile ortaya çıkan kuzey ışıklarını gören vatandaşlar ise o anları fotoğraf ile ölümsüzleştirdi.

BAŞVURULAR 25 EKİM'E KADAR DEVAM EDECEK

Programın lisans ve yüksek lisans öğrencilerine, teorik bilgi birikimlerini pratik uygulamalarla pekiştirip, geleceğin teknolojilerini şekillendirme ve yapay zeka alanında yenilikçi projeler geliştirme fırsatı sunacağı belirtilerek, "Proje ile öğrenciler, hem de sektördeki güncel ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikli profesyoneller olarak yetişecek. Programa, mühendislik, teknoloji, doğa bilimleri, elektrik-elektronik, bilgisayar ve bilişim, havacılık ve uzay bilimleri gibi alanların son sınıf öğrencileri ile bu alanlarda tezli yüksek lisans yapan öğrenciler başvurabilecek. Ayrıca matematik, fizik ve istatistik gibi fen fakülteleri programlarının 4'üncü sınıfında öğrenim gören öğrenciler ile yapay zeka, veri bilimi, bilgisayar bilimleri, elektrik-elektronik, mekatronik, yazılım, kontrol ve otomasyon, havacılık ve uzay teknolojileri gibi alanlarla ilgili tüm bölümler de programa katılabilecek. Bunların dışında listede yer almayan fakat program kapsamında değerlendirilebilecek diğer ilgili bölümler de başvuru yapabilecek. Başvurular, 25 Ekim 2024 tarihine kadar Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesindeki Vizyoner Genç platformu internet sitesi üzerinden yapılacak. Programa kabul edilen öğrenciler, 31 Ekim 2024 tarihinde açıklanacak ve başarılı öğrenciler yetkinlikleri doğrultusunda staj, aday mühendislik programı ve proje desteği gibi imkanlardan faydalandırılacak" denildi.

Dedegöl Dağı eteklerinde ve Beyşehir Gölü'nde yer alan Hacıakif Adası'nda bulunan bu yeni tür, 'Euscorpius gulhanimae' adıyla bilim dünyasına tanıtıldı. Yeni akrep türünün, vücudunun iki renkli yapısı ve patellasındaki trichobothri sayısının cins içindeki en yüksek düzeye sahip olması dikkat çekiyor. Bu keşifle Türkiye'de bilinen akrep türü sayısı 49'a, Euscorpius cinsine ait tür sayısı ise 17'ye yükseldi. Yeni türe, ABD'de akrepler üzerine yayımlanan 'Euscorpius' adlı bilim dergisinde de 19 Ağustos 2024 tarihinde yer verildi.

AKREBE EŞİNİN İSMİNİ VERDİ

Yeni akrep türünü tespit eden Prof. Dr. Ersen Aydın Yağmur, "Bu türü yaptığım saha çalışmaları sırasında keşfettim. Çalışmalarıma verdiği destek nedeniyle bu türe eşim Gülhanım Yağmur'a ithafen 'Euscorpius gulhanimae' ismini verdim" dedi.

Beyşehir Gölü'ne yakın bir yerde çam ormanının içerisinden topladığı akrebin Türkiye için yeni bir tür olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Yağmur, "Örnekleri toplayıp çalışmaları yaptığım zaman, patellasındaki trichobothri sayılarının bilinen türlerden daha yüksek olduğunu gördüm. Bu iki renk bir tür. Bu yönüyle bilinen türlerden çok bariz bir şekilde ayrılıyor" dedi.

Yeni keşfedilen akrep türü, MCBÜ Alaşehir Meslek Yüksekokulu Zooloji Müzesi'nde korunuyor.

Adilcevaz ilçesinde Dalış Okulunda eğitimler veren dalgıç ve Adilcevaz Yukarı Deniz Derneği Başkanı Cumali Birol, geçtiğimiz günlerde eğitim için dalış yaptıkları sırada devasa bir miktobiyalite rastladıklarını söyledi.

Birol, görüntüleyip, fotoğrafını çektikleri mikrobiyalitin bugüne kadar Van Gölü'nde keşfedilmişler arasında en uzunu olduğunu söyledi.

Sportif dalışlar neticesinde üst çapı 15 metre olan ve palmiye ağacına benzeyen yeni mikrobiyalitle ilgili bilgi veren Birol, şunları söyledi:

"Van Gölü Havzasında bugüne kadar bulduğumuz en büyük mikrobiyaliti görüntüledik. Adilcevaz açıklarında yaklaşık 34 metre 6 santimetre bir mikrobiyalite denk geldik. Dernek olarak Van Gölü Havzası'ndaki mikrobiyalitlerin turizme kazandırılması noktasındaki çalışmalarımız devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan da mikrobiyalitlerin jeosit alanı ile ilgili çalışmaların yapılmasını bekliyoruz. Dalış okulumuzun şu anda bu konudaki çalışmaları ise sürüyor. Netice itibari ile sportif dalışta bulmuş olduğumuz mikrobiyalitler Van Gölü Havzasına ışık tutacağını inanıyorum. Eşsiz güzelliğiyle dalış severleri biz Van Gölü'ne bekliyoruz. Bu noktada yapmış olduğumuz çalışmaların tümü ilçemiz ve ilimiz içindir. Van Gölü Havzasına yapmış olduğumuz çalışmalar ortada zaten. Bununla ilgili çalışmalarımız ileriki dönemlerde sürecek. Bulduğumuz bu en büyük mikrobiyaliti kayıt altına aldık."

Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık,

"Bölgede obruk etkinliği ve sayıca da artış devam ediyor. Bölgedeki obruklara baktığımız zaman, genellikle örtü çökmesi şeklinde belirleyebiliriz. Yani ana kaya üzerindeki günceller üzerinde meydana gelen obruklar şeklinde. Ortak özellikleri tarımsal alanlarda meydana gelmiş olması, yerleşim alanlarına da yakın olarak meydana gelmesi. Bu durumda baktığımız zaman AFAD'ın Afet Riski Sistem içerisinde kayıtlı 605 obruğa ilave bu yıl için bir 10 ile 15 obruk daha eklediğini söyleyebiliriz. Ancak bölgede sığ derinlikli çökme yapılar var. Yine son oluşan obruklardan bir tanesi Hotamış bölgesinde oldukça sığ bir obruk ama geniş seviye oldu. Bu tarz obrukları dahil ettiğimiz zaman sayıların 3 binleri bulduğunu söyleyebiliriz. Ancak sayının çok fazla bir anlamı yok. Bölge içerisinde hem kuraklık devam ediyor, hem de yer altı suyu kullanımı giderek artıyor. Dolayısıyla obruk oluşumlarının hızının artarak devam edeceğini öngörüyoruz" dedi.

Bölgenin tek su kaynağının yağışlar olduğunun altını çizen Prof. Dr. Fetullah Arık,

“Bölge kapalı havuz olduğu için havza dışarıdan beslenemediğinde ve son yıllarda özellikle 2019'dan sonraki periyot içerisinde sürekli olarak yıllık ortalama yağışların altında seyrettiği ve kış yağışları özellikle kar yağışları olmadığı için havzadaki yeraltı kaynakları beslenemiyor ve yer altı su seviyesinin düştüğünü izliyoruz. Bu kuraklığın neticesi bunu bir de vatandaşın su talebiyle karşılaştırdığı zaman, su talebi de giderek artmakta. Hem hayvancılık için hem tarım için yoğun bir su kullanımı söz konusu ve yer altı seviyesi de giderek düşüyor. Gerçek olan tek şey var, yerel altı seviyesinin giderek düştüğü. Bu düşümün neticesinde yer altındaki boşlukların genişlemesiyle mümkün olabiliyor ve obrukların artmasına neden oluyor. Burada vatandaşımız için şunu söyleyebiliriz; bölge tabii ki tarım için oldukça önemli bir alan.

Hem şeker pancarının verimi ve kalitesi açısından hem de mısırın verimi açısından oldukça önemli ve başarılı sonuçlar alınıyor. Ancak bunun sürdürülebilmesi için su tüketiminin daha güvenli bir şekilde yapılması gerekiyor. Zaten bölge içerisinde önceki zamanlarda söylediğimiz vahşi sulama bölgede terk edilmiş vaziyette. Şu anda hemen herkes basınçlı sulama sistemlerinde. Ona rağmen su tüketimi oldukça fazla ve bitkinin ihtiyacından fazla sanki su veriyoruz gibi görünüyor. Bunu tabii uzmanları daha iyi bilirler. Bitkinin ihtiyacı kadar ve bu bölgede daha az su tüketen bitkilerin özendirilmesi yoluyla belki obrukları bugün durduramayız ama orta ve uzun vadede sadece azaltabiliriz" ifadelerini kullandı.

Konya'da obrukların giderek yerleşim alanlarına doğru yaklaştığına değinen Prof. Dr. Fetullah Arık,

“Bölgede 3 - 4 yıllık çalışmayla obruk duyarlı alanların bir haritası çıkarıldı ve söylediğimiz obrukların tamamı duyarlı alanlar içerisinde meydana geldi. Dolayısıyla artık burada bir tehlike haritasının da yapılması gerekiyor. Özellikle insanlara ve insan yapılarına vereceği zararın boyutlarının ortaya konması gerekiyor. Çünkü giderek yerleşim alanlarına doğru yaklaşıyor. Obruk oluşmadan önce arazideki çukurluklar bunu belli eder. Geçmişte su birikmeyen yerlerde su birikiyorsa, yerde çatlaklar oluşmuşsa, zeminde, asfaltta, delik veya çatlaklar, kırıklar oluşmuşsa daha önceden rahatça açılan kapı ve çekmeceler sıkışıyorsa, açılmıyorsa artık çökme başlamış demektir.

Bir de vatandaşlarımız genellikle oturduğu yerde obruklar oluşmadan önce yer altından gürültüler duyduğunu ifade ediyor. Bu çökme anının başladığını gösterebilir. Obruklar çökmeye başladıktan sonra tavanlarda kopmalardan dolayı yer altı suyu bulanıklaşıyor ve kuyulardan bulanık su akabiliyor. Bunların da gözlenmesi halinde artık yakınlarda bir obruğun oluştuğunun göstergeleri ortaya çıkmış demektir. Vatandaşlarımız buna göre dikkatli olmaları gerekmekte” şeklinde konuştu.

Oluşan obrukların vatandaşlar tarafından doldurulmasının doğru bir yöntem olmadığını belirten Arık:

“Obrukların kabaca doldurulması mümkün ancak vatandaşımız bunu kendi yöntemleriyle yapmamalı. Obrukların kendine özgü mühendislik karakteristikleri vardır. Dolayısıyla bir uzmanın olması, inceleyip ona göre bir iyileştirme söylemesi gerekiyor. Bilinen birçok yöntem var.

Tabii pahalı yöntemler bunlar. Obrukların arazilerden toplanan malzemelerle doldurulmasıyla genellikle daha sonra yeniden çökmeler yaşanabiliyor ve bu ikinci tehlikeye işarettir. Dolayısıyla vatandaşın bunu kendi başına doldurmasından ziyade bir mühendislik hizmeti almasında yarar var. Burada dereceli malzeme dediğimiz iri bloklardan yırtma deliklerinin tıkanarak, personel üzerine giderek incelenerek yerleştirilmesi obruklarda tam olmasa da geçirimsizliği sağlayan bir yöntem ve uygun obruklarda derinliği 10 metreden daha az olan obruklarda çok başarılı olarak uygulanabiliyor. Ancak yer altında birden fazla bağlantılı boşluk olma riski söz konusu olduğu zaman önce alttaki yutma deliklerine ulaşılabiliyorsa buraların doldurulması, en son üzeri killi malzemeyle dolgulanması önemli. Bir de tabii enjeksiyon dediğimiz yer altına beton verilmesiyle ilgili yöntemler var.

Deliklerin tıkanabilmesi için o da bir yöntem. Yine hacmi genişleyebilecek olan betonun kullanılması ayrı bir yöntem olarak verilebilir ve bunlar kombine bir şekilde kullanılabilir. Önemli olan obruğun mühendislik yapısının ortaya konması, konumunun, derinliğinin hangi birimde olduğunun belirlenmesi gerekiyor. Ona göre de iyileştirme yönteminin verilmesi lazım. Vatandaşa söyleyebileceğimiz en önemli şey, kendi yöntemleriyle değil, bir mühendis bilgisi almış olmaları gerekiyor” diye konuştu.

Haziran-Ağustos 2024 için dünya genelinde ölçülen sıcaklık, 1991-2020 ortalamasını 0,69 derece, Haziran-Ağustos 2023'teki rekoru 0,66 derece geçti.

Böylece bu yaz, küresel ölçekte "en sıcak yaz" olarak nitelendi.

2024 yazı, aynı zamanda Avrupa için de 1991-2020 ortalamasını 1,54 derece, 2022'deki önceki rekoru 1,34 derece aşarak "en sıcak yaz" oldu.

DAHA DA ISINACAK

Raporda Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) Müdür Yardımcısı Samantha Burgess'in şu ifadelerine yer verildi:

"Son üç ayda, dünya en sıcak haziran ve ağustos aylarını, kayıtlardaki en sıcak günü ve kayıtlardaki en sıcak yazını yaşadı. Bu rekor sıcaklıklar dizisi, 2024'ün kayıtlardaki en sıcak yıl olma olasılığını artırıyor. Sera gazı emisyonlarını azaltmak için acil önlem almazsak bu yaz tanık olduğumuz sıcaklıkla ilgili aşırı olaylar, insanlar ve gezegen için daha yıkıcı sonuçlar doğuracak."

Copernicus'un raporunda, 2024'ün kayıtlardaki "en sıcak yıl" olma olasılığının giderek arttığı da kaydedildi.

Deprem gündemine dair önemli açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Görür, “Erzincan ile Bingöl'ün Karlıova ilçesi arasında kalıyor. Deprem üretti üretecek. Çok uzak zamanda değil. Olursa 7'nin üzerinde deprem olur ve aynı zamanda çok yıkıcı olur” dediği açıklamasında şu cümleleri kaydetti:

"Şu anda Tunceli'de deprem bekliyorum. Erzincan'ın doğusunda Karlıova var. O aradaki kısım Kuzey Anadolu Fayı'nın en doğu ucudur. Biz ona Yedisu Fayı diyoruz. Erzincan ile Bingöl'ün Karlıova ilçesi arasında kalıyor. Deprem üretti üretecek. Çok uzak zamanda değil. Olursa 7'nin üzerinde deprem olur ve aynı zamanda çok yıkıcı olur. Orada bina ve nüfus yoğunluğu fazla değil ama yine de benim insanım hayatını kaybeder. Benim bu sözümü Tunceli valisi o bölgenin valileri ciddiye aldı. Oradaki kaymakamlarla da konuştum. Elimden geldiğince de onları uyardım. Tunceli'de çalışıyorlar. Karlıova'ya bir fayda son deprem yapan fay geliyor. Karlıova-Bingöl-Göynük. Karakoçan ve oradan da Elazığ ve Elazığ'dan Malatya'ya oradan Hatay'a gidiyor. Şimdi beklediğimiz diğer deprem korktuğumuz yer, Karlıova ile Bingöl-Göynük arasıdır. Tam çatalda. 20 Şubat depremleri oraya enerji transfer etmiş olabilir. Deprem nerede olacak diyorsunuz. Bingöl-Karlıova- Erzincan arası en az 7.4 olabilir. Çünkü depremin ürettim periyodu durmuş. Eli kulağında.

Diğer bir depremin ise Bingöl-Göynük arasında olma ihtimalinin oldukça fazla olduğunu dile getiren Görür, açıklaması, "O da 7'lik bir deprem. En son 1866 civarında olmuş. Bingöl-Göynük fayı, güneybatıya doğru devam ederse, Palu ve Elazığ'a gelir. Malatya'ya doğru geçer gider” cümleleriyle sonlandırdı.

Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, Türkiye ve dünyada ciddi bir sağlık sorunu olan inmenin, beyin dokusunun belli nedenlerle beslenememesine bağlı ortaya çıkan ciddi bir sakatlık ve ölüm nedeni olduğunu belirtti. Gencer, “İnme, tüm dünyada ve ülkemizde birinci sırada gelen sakatlık, ikinci sırada ölüm nedenidir. Beyin damarlarında geçici tıkanıklığa neden olan birçok durum inmeye neden olabilir. Örneğin, şah damarı daralmaları, kalpten pıhtı atmasıyla oluşabilir, küçük damarlardaki tıkanıklarla oluşabilir. Şeker, tansiyon hastalarında, sigara içenlerde bu tür damar tıkanıklıkları sık görülebilir. İnme, orta ve ileri yaş damar sertliği olan hastaların tamamında görülebiliyor. Damar sertliği deyince kalp damar hastalıkları akla geliyor ama kalp damar hastalığı yapan hastalıkların hemen hemen tamamı beyin damar tıkanıklıklarına neden olabiliyor. Yani sigara kullanımı, kontrolsüz tansiyon, kontrolsüz şeker hastalığı, yüksek kolestrol, obezite, sağlıksız yaşam, genetik yatkınlıklar beyin tıkanıklığına ve inmeye neden olabilir” şeklinde konuştu.

İnmenin aynı zamanda unutkanlığa da yol açabileceğinin altını çizen Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, inme geçiren hastaların yüzde 70'inin Alzheimer benzeri unutkanlıkla mücadele ettiğini belirtti. Gencer, şöyle devam etti: “İnme, ani ortaya çıkan kol ya da bacak güçsüzlüğü, konuşma bozukluğu, bilinç değişikliği ama aynı zamanda ani dengesizlik, tek taraflı görme kaybına neden olabilir. Akla gelmeyen belirtilerinden bir tanesi, unutkanlık. İnme, unutkanlığa da neden olabilir. Alzheimer unutkanlığın en sık nedeni, ikinci en sık nedeni ise inme. Beyin damar tıkanıklıkları yapısına, şekline ve çokluğuna göre inmeye neden olabiliyor, inme geçiren hastaların yüzde 70'i inme geçirdikten sonra ki dönemde belli derecelerde Alzheimer benzeri unutkanlıkla uğraşmak zorunda kalıyor”.

İnmenin üç farklı çeşidinin unutkanlığa yol açabileceğini açıklayan Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, ilerleyici unutkanlığı olan hastaların inme açısından da değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Gencer, “Üç inme unutkanlığa neden olabilir; birincisi kol ve bacak güçsüzlüğü gibi belirti vermeksizin beynin küçük damarlarında tıkanıklıkla giden inme tipi, küçük damar hastalığı dediğimiz hastalık. Bu hastalık, kontrolsüz tansiyon, şeker ve kolestrolü olanlarda, kilo problemi olanlarda, düzensiz yaşayanlarda ve sigara içenlerde olabiliyor. İnme belirtisi vermeksizin, kol bacak güçsüzlüğü, konuşma zorluğu, dengesizlik gibi belirtiler olmaksızın, basamaklı ilerleyici damar unutkanlığı olanlar inme açısından değerlendirilmeli, eğer Vasküler bunama dediğimiz inmeleri varsa inme koruyucu tedavisi olmaları gerekiyor. Değilse bunama ilerleyici ve tedavi edilemez bir aşamaya gelebiliyor. Şah damar tıkanıklıkları, özellikle iki şah damarda aynı an da ileri derecede darlığı ve tıkanıklığı olan hastalarda; hızlı ilerleyen unutkanlıklar, Alzheimer benzeri unutkanlıklar olabiliyor. Alzheimer tedavisi ile düzelmiyor, burada mutla beynin beslenmesine kritik seviyeye çıkaracak doğru tedaviyi uygulamak lazım” dedi.

İnmenin ciddi bir sakatlık nedeni olduğuna da dikkat çeken Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, bu hastaların doktor kontrolünün ihmal edilmemesi gerektiğini aktardı. Gencer, şu ifadelere yer verdi: “İnme, ciddi bir sakatlık nedeni, sakatlığın öne çıkan nedenlerinden biri olan unutkanlık nedeniyle bakım ihtiyacı artabiliyor. Bu hastalar unutkanlık ve belli bir derede bilişsel bozukluklar nedeniyle rehabilite de olamıyor. Koruyucu önlemler alınmalı ve doktor kontrolleri ihmal edilmemeli”.

Vasküler demans hastalarında da inmenin göz ardı edilmemesi gerektiğine işaret eden Uzm. Dr. Gencer, konuşmasını şu şekilde tamamladı: “Kardiyovasküler risk faktörlerine sahip olan kişilerde unutkanlık nedeni Alzheimer değil, inme hastalığı olabilir. Bu hastaların erken tanı alması önleyici tedavi açısından oldukça önemlidir. Unutkanlığı olan, ilerleyici bilişsel bozukluğu olan hastalarda inme hastalığı mutlaka akla getirilmelidir” dedi.

Perseid meteor yağmurunun, her yıl ağustos aylarında yaşanan ve gece gökyüzünü adeta ışıkla süsleyen bir doğa olayı olduğunu belirten Muhammed Kösen, "Meteor yağmuru, özellikle Kuzey Yarımküredeki gözlemciler için yılın en heyecan verici gökyüzü olaylarından biridir. Ağustos ayında zirveye ulaşan Perseid meteor yağmuru, saatte 60 ila 100 meteorun atmosfere girmesiyle gece gökyüzünde muhteşem bir ışık gösterisi oluşturur. Çekimlerde kullanılan ekipmanlar ve teknik bilgiler kullanılan ekipmanlar, yüksek kaliteli görüntülerin elde edilmesinde büyük rol oynadı. 1.2 diyafram açıklığı, 10 ve 20 saniye aralığında uzun pozlama süreleri ile çekilen bu fotoğraflar, gece gökyüzünün her bir detayını net bir şekilde ortaya koydu" diye konuştu.

Meteor yağmuru, bir miktar meteorun gece gökyüzündeki bir noktadan ortaya çıkarak ışık yaydığı gözlemlenen göksel bir olaydır.

Meteorların çoğu bir kum tanesinden daha küçüktür, bu nedenle neredeyse tamamı parçalanır ve Dünya'nın yüzeyine asla çarpmaz. Buna karşılık, ağırlığı tonları bulan bazı meteorlar da vardır. Meteorların çoğu dünyanın atmosferinden geçerken ısının etkisiyle tamamen yok olur.

Sadece büyük meteor parçaları Dünya'ya ulaşabilir. Çok yoğun veya olağan dışı meteor yağmurları, özellikle Leonidler olmak üzere saatte en az 1.000 göktaşı üreten meteor patlamaları ve meteor fırtınaları olarak bilinir.

Araçtaki siyah poşetten şüphelenen polis içerisine baktığında et olduğunu gördü. Bunun üzerine polis aracın sürücüsü Nurettin S.'yi muhafaza altına aldı. Olay yerine Tarım İl Müdürlüğüne bağlı veteriner hekim çağırıldı.

Veteriner hekim yaptığı kontrolde etlerin tek tırnaklı hayvan eti olduğunu belirledi. Etlerin at veya eşek eti olabileceği değerlendiriliyor.

Ele geçirilen 1.5 ton et ise imha edilmek üzere görevliler tarafından teslim alındı. Kasap olduğunu beyan eden Nurettin S., “Etler bana ait, ben kendim kestim. Akrabalarıma dağıtacaktım” dediği öğrenildi.

Nurettin S.'ye ‘Bozulmuş değiştirilmiş gıda' suçundan işlem yapıldı.

"Başkenti Doğu Kudüs olan, 1967 sınırlarında bir Filistin devleti kurulmasını gerekli görüyor ve iki devletli çözümü destekliyoruz" diyen Özel, Filistin halkının mücadelesinde her türlü sorumluluğu üstlenmeye hazır olduklarını vurguladı. Özel, Türkiye'yi ziyaretinden dolayı teşekkürlerini sunduğu Abbas'ın, Gazze'ye gitme kararını da desteklediklerini ifade etti.

Mahmud Abbas ise Özel'e geçmiş olsun dileklerini ileterek, CHP'nin tarihini ve Filistin davasına süren desteğini çok iyi bildiklerini, bu destekleri ve yardımları hiçbir zaman unutmayacaklarını aktardı. Özel'in, CHP Genel Başkanı ve Sosyalist Enternasyonal Başkan Yardımcısı olarak çok önemli görevlerde bulunduğunu, bu görevler nedeniyle kurduğu temaslarda Filistin meselesini gündeme getirdiğini ifade eden Mahmud Abbas, "Siz dünyaya açılan bir pencere gibisiniz" değerlendirmesinde bulundu.

CHP lideri Özel'i Filistin'e davet eden Abbas, "Sizleri ikinci ülkenizİ Filistin'e davet ediyorum. Seçtiğiniz herhangi bir tarihte gelebilirsiniz, Filistinli kardeşlerinizin durumunu yakından takip edebilirsiniz. Bu davet açık bir davettir" ifadelerini kullandı.

Binlerce vatandaş yangını söndürmek için seferber olmuş durumda. Çanakkale'deki yangını söndüren ekip de İzmir'deki yangına müdahale etmek için yola çıktı.

Rüzgarın da etkisiyle her geçen dakika giderek büyüyen yangını söndürmek için Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait 9 helikopter de katıldı.

Yaşanan bu gelişmelerin ardından Beşiktaş ve Fenerbahçe kulüplerinin resmi sosyal medya hesaplarından İzmir paylaşımları yapıldı.

Yapılan paylaşımlarda şu ifadelere yer verildi;

"Beşiktaş; İzmir'de meydana gelen büyük yangın felaketini üzüntüyle takip ediyoruz.

Fenerbahçe; İzmir'in çeşitli bölgelerinde çıkan yangınlardan etkilenen tüm vatandaşlarımıza ve canlılara geçmiş olsun diyoruz."

5000 yıllık geçmişe sahip ve Lidya Krallığına başkentlik yapan Sardes Antik Kenti, Roma ve Bizans dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olduğu biliniyor.

Şehrin ışıklarından uzak bir noktada bulunması nedeniyle astrofotoğraf meraklılarının da ilgisini çeken Sardes Antik Kenti'ndeki Artemis Tapınağı ve Gymnasium, samanyolu galaksisi ve perseid meteor yağmurunun buluşma noktası oldu.

Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı partiküllerin her yıl ağustos ayında dünya atmosferine girmesiyle oluşan perseid meteor yağmuru bu adı gökyüzünde görünür saçılma noktası Perseus Takımyıldızı'na denk geldiği için alıyor.

O tarihten bu zamana kadar milyonlarca kullanıcı hesaplara giremezken Instagram'ın erişime açılması yönünde çağrıların ardı arkası kesilmiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Instagram'ın kapatılmasından dolayı rahatsız olduğu iddia edilirken iktidar kanadı Instagram yetkilileri ile arka arkaya görüşmeler gerçekleştirmeye devam ediyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun yaptığı "Son düzlükteyiz" açıklamasının ardından Türkiye'nin Instagram yetkilileri ile yaptığı görüşmeler sonrasında olumlu bir sonuca varıldığı belirtiliyor.

Milyonlarca kullanıcının günlerdir cevabını merak ettiği Instagram ne zaman açılacak? sorusu cevap bulmaya başladı.

İnstagram ile Türkiye arasında anlaşma sağlandığı ve Türkiye'nin kaldırılmasını istediği içerikleri İnstagrama ilettiği belirtiliyor. Yaşanan gelişmelerin ardından Instagram'ın bu akşam ya da yarın Türkiye'de tekrar erişime açılacağı ifade ediliyor.

Yurt dışında, kendi imkanlarıyla yükseköğretim görmek isteyen adayların YÖK'ün izni veya bilgisine ihtiyaçları olmadığı kaydedilerek, "Bununla birlikte yurt dışında üniversite okumak isteyen adaylar, mezun olduktan sonra herhangi bir mağduriyet yaşamamaları ve insanların üniversite hayallerini suistimal eden, onları dolandıran kişi ve kurumların ağına düşmemeleri için Yükseköğretim Kurulu Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın https://denklik.yok.gov.tr internet sayfasındaki bilgilendirmeler ile tanınan üniversiteleri kontrol etmeleri ve ona göre yurt dışı yükseköğretim kurumlarına kayıt olmaları önem arz etmektedir. Kurulumuz, yurt dışında öğrenim görmek isteyen vatandaşlarımızı bilgilendirmek amacıyla tanınan yükseköğretim kurumları listesini erişime açmış olup e-Devlet sorgulamalarında veya doğrudan kurulumuza başvurularda bu konuda bilgi alınabilmektedir" denildi.

YÖK'ün denklik birimi web sayfasında, kayıt dönemlerinden önce yurt dışında eğitim görmek isteyen adayları uyarıcı ve bilgilendirici açıklamaların yapıldığı aktarılan açıklamada, "Kurulumuz, yapmış olduğu bu bilgilendirmeler dışında, yanıltıcı veya gerçeğe aykırı açıklama ve ilanlarla adayları kayıt yaptırmaya teşvik eden kişi ve kurumlara karşı faaliyetlerinin engellenmesi ve cezalandırılmaları için yetkili makamlara suç duyurusunda da bulunmaktadır. Nitekim bugünlerde haberlerde 'Yeni Pazar Üniversitesi' olarak yer alan suistimallere ilişkin, yaklaşık 1 yıl önce 17 Ağustos 2023 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç ihbarında bulunulmuştur. Kurulumuz bu konularda vatandaşlarımızın mağdur olmaması için gerekli bilgilendirme ve uyarıları titizlikle yapmakta ve gerekli hukuki yolları işletmektedir" ifadelerine yer verildi.

168 ülkede yaklaşık 4 bin öğrencisi olduğu iddia edilen "Yeni Pazar Üniversitesi"nin gerçekte var olmadığı anlaşıldı. Kayıt olmak için 2 ila 4 bin avro ödeyen öğrenciler, diplomalarının sahte olduğunu fark ettiklerinde kampüsü ve akademik kadrosu bulunmayan bu sahte üniversiteye dava açtı. İddialara göre, rektör olarak görünen 'Ali İlseven' ise 'Profesör' unvanına sahip değil, lise mezunu çıktı.

Üniversiteye ait bir telefon numarası ve e-posta adresi paylaşılmış olsa da, üniversitenin fiziksel konumuna dair bilgi bulunmamakta. Ayrıca, üniversitenin adı Sırbistan'da faaliyet gösteren ‘Novi Pazar University' ile benzerlik taşıyor, ancak Yeni Pazar Üniversitesi'yle ilgili herhangi bir bilgi bu üniversitenin web sitesinde yer almıyor. Öte yandan https://yenipazar.edu.tr alan isimli web sayfası şu anda çalışmıyor. Bakımda olduğu ifade edilmiş.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, "Ve uydumuzdan ilk sinyali, planlanan şekilde 67. dakikada başarıyla aldık. Hayırlı olsun." ifadelerini kullandı. Uydudan ilk sinyalin alınmasıyla, fırlatma ve uydunun roketten ayrılma sürecinin başarıyla tamamlandığı kesinleşmiş oldu.

Ve uydumuzdan ilk sinyali planlanan şekilde 6️⃣7️⃣. dakikada başarıyla aldık!????

Hayırlı olsun...#UzaydaTürkizi ????????

Türk mühendislerce üretilen Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A hava koşulları nedeniyle yaşanan 2 saat 10 dakikalık gecikmenin ardından Türkiye saati ile 02.30'da ABD'nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi'nden başarılı bir şekilde fırlatılmıştı. 10 ila 15 gün arası bir süre zarfında asıl yörüngesine yerleşmesi beklenen uydunun, yaklaşık 1 ay içerisinde de aktif hale geleceği belirtilmişti.

"BU BİR UYDU ENKAZI OLABİLİR"

Meteoritlerin atmosfere girdikten sonra yanarak görsel şölen oluşturmasının vatandaşlarda merak uyandırmasının normal olduğunu söyleyerek değerlendirmelerine başlayan Uzman Astronom Ersin Kaygısız, "Belli bir yağmurda geçiş yapabilecek bir meteoritten daha büyük bir parça ki meteorit olduğunu düşünmüyorum açıkçası. Çünkü videolarda gördüğümüz kadarıyla birden fazla parça var. Büyük parça önde ilerlerken arkada 2-3 parçada arkada seyahatini sürdürüyor. Dolayısıyla öndeki büyük parça yanma ve sürtünmeden dolayı daha fazla ışıma yapıyor. Meteoritlerde atmosfere giriş açısı oldukça önemli. Dik açıyla girerse daha kısa sürede yere ulaşabilir, daha hızlı yanıp tükenebilir. Dün akşam videolarda gördüğümüz gibi çok yatay bir açıda geçiyor, o yüzden süresi uzun yani uzun süre devam ediyor. Dolayısıyla bu bir uydu enkazı olabilir" dedi.

"EN GENİŞ HALİYLE UZAY ÇÖPÜ DİYORUZ"

Kesin ifadeler kullanmak için bir yere düşmüş olması ve örneklerin laboratuvarda incelenmiş olması gerektiğini söyleyen Ersin Kaygısız, "İçerdiği minerallere göre yaydığı ışık değişebilir. İşte sodyumluysa farklı bir renk, demir içeriği yüksekse, kalsiyum içeriği yüksekse farklı bir renk ya da atmosferdeki nitrojen ve oksijenle sürtünmeden kaynaklı bir kimyasal etkileşime girdiyse farklı ışıma yapmak zorunda. Dolayısıyla o rengin bizim için bir belirteç olduğunu düşünmüyorumö derken dün gece gözlemlenen cismi değerlendiren Kaygısız, "Uydu enkazı olabilir. Yakın zamanda bildiğim kadarıyla bir Rus uydusunun parçalandığı söylenmişti. Uydu enkazı olabilir. En geniş haliyle uzay çöpü diyoruz. Uzay çöpü olabilir. Umarım meteorittir ve kimseye zarar vermeyecek bir yere düşmüştür. Çünkü meteoriti incelemek bize güneş sisteminin başlangıcındaki koşulları daha iyi anlamamıza sağlıyor" diye konuştu.

"TÜRKİYE'YE AİT 29 TANE METEORİT VAR"

Şu ana kadar hiçbir yerden meteorun düşme haberinin gelmediğini söyleyen Kaygısız, "Ya meteorit ya da bir farklı bir parçanın düştüğü bilgisi geldikten sonra gerekli incelemeleri tabii ki gerçekleştiririz üniversitede, laboratuvarımızda. Saniyede ortalama 65 kilometre hızla gelmesi gerekiyor. Yani bu oldukça yavaş gözüküyor. Seyri sırasında çok yavaş ilerliyor. Gözlemlenmesi aşırı nadir bir olay değil, yere ulaşması biraz nadir bir olay diyebilirim. İstanbul, Bursa ve Ankara gibi yani birbirine olabildiğince uzak, farklı illerde gözlendiği söyleniyor. 11 yılda şimdiye kadar 4 binin üzerinde gözlem kaydımız var ama hepsi sadece geçiş" dedi. Türkiye'ye düşmüş meteorit sayısını da söyleyen Kaygısız, "Şu an da resmi kayıtlı, uluslararası meteorit literatüründe kayıtlı, koordinat olarak Türkiye'ye ait 29 tane meteorit var" ifadelerini kullandı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından küfürlü paylaşım yapan hesap hakkında ‘kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret' ve ‘Türkiye Cumhuriyeti hükümetini alenen aşağılama' suçlarından resen soruşturma başlatıldı.

İşte o paylaşım!

Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Daire Başkanlığı, Sarıoğlan Tatılı Hendeği'nde AFAD, MTA ve TBB iş birliğinde TÜBİTAK Projesi'ne lojistik destek sağladı.

Bölgede çalışmalar yapan AFAD Deprem Danışma Kurulu Üyesi Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikret Koçbulut, "Bir haftadır çalışmamız devam ediyor. Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından desteklenen Türkiye'nin diri faylarının paleosismolojisi başlıklı bir çalışmadır. Bu çalışmayı AFAD, MTA, Belediyeler Birliği ve TÜBİTAK destekliyor, 14 projeden oluşan büyük bir proje. Biz bu 14 projeden birisiyiz. 11 numaralı proje biziz. Sivas'tan başlayıp, Tecer, Altınyayla, Gemerek, Sarıoğlan, Bünyan ve Kayseri'ye kadar uzanan Deliler Fayı'nı çalışacağız. Bu fayın paleosismolojik özelliklerini ortaya koymak maksadıyla bu işi yapıyoruz. Öncelikle bu fay boyunca 1/25000 harita yapıyoruz, tektonik haritayı ortaya çıkarıyoruz. Daha sonra bu harita üzerinde dron ile uçuşlar gerçekleştirip, daha detaylı haritalar üretiyoruz. Bunlar üzerinde açacağımız hendek yerini belirledikten sonra buralarda faya dik yönde radar ve jeofizik yöntemiyle fayın burada olup, olmadığını tespit etmeye çalışıyoruz. Bunları belirleyip, olumlu sonuçlar aldıktan sonra kazıya karar veriyoruz" dedi.

Kayseri'nin mikro bölgelemesinin de devam ettiğinin altını çizen Koçbulut, "Diğer çalışmamız da Kayseri'nin güney tarafı olan Ecemiş Fayı'nı ilgilendiriyor. Onun da sonuçlarını belediyemiz ile yapacağız. Ayrıca Kayseri'nin mikro bölgelemesi de yapılıyor. Oradaki aktif faylar da yerleşime uygunluk açısından değerlendirilecek. Yaptığımız kazı çalışmaları neticesinde artık fayın varlığını ortaya koyduk. Sağ tarafta bozuşmuş malzemeyi görüyoruz, sol tarafta ise karasal birimleri görüyoruz. Jeolojik anlamda bunların böyle karşı karşıya gelmesi sadece fay ile olur. Deliler Fayı'nın Sarıoğlan segmentinin şu andaki verilere göre, ters bileşenli bir fay olduğunu söyleyebiliriz. Daha sonra buranın bir kesiti çizilecek, örnekleme yapılacak, bu sonuç çıktığında bu fayın kayma hızı, deprem üretme aralığı ortaya çıkacak, bundan sonra yorum yapabileceğiz" diye konuştu.

Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Daire Başkanı Gonca Arın ise "Kayseri'nin depremselliği ile alakalı olarak çalışmalarından dolayı Fikret hocam ve ekibine teşekkür ediyoruz. Büyükşehir Belediyesi olarak Sarıoğlan Belediyemize de desteklerinden dolayı teşekkür ediyorum" dedi.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği bölümü Öğretim Üyesi Dr. Sinan Koçeroğlu da yer radarı hakkında bilgiler vererek, "Türkiye'nin diri fay haritasının belirlenmesinde Deliler segmenti üzerinde çalışmalarımızı yapıyoruz. Yaptığımız bu çalışmalarda yer radarı ve profesyonel dron uygulaması yaptık. Yer radarı uygulamasında yere çok güçlü frekanslarda elektromanyetik dalgaları göndererek, yerin bir nevi MR'ını çekmiş bulunduk. Yer radarı yöntemi jeofizik yöntemi olarak karşımıza çıkar" diye konuştu.

Selçuklu Mahallesi'nde Karamercan'ın kullandığı otomobil, karşı yönden gelen Mesut Bilici yönetimindeki hafif ticari araçla çarpıştı. Haber verilmesi üzerine kaza yerine 112 Acil Sağlık, AFAD ve polis ekipleri sevk edildi.

Kazada yaralanan sürücüler ile aralarında eski Aydınlar Belde Belediye Başkanı Mehmet Arif Tusun ve 6 çocuğun da bulunduğu 11 kişi Bitlis, Tatvan ve Ahlat'taki hastanelere kaldırıldı. Ağır yaralanan AK Parti Aydınlar Belde Belediye Başkanı Karamercan, müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

ADÜ Teknokent'te 17 adet patentli proje çalışmalarını sürdüren Karya Farma, laboratuvar ortamına aldığı yılan balıklarına ilişkin çalışmaların sonucunu açıkladı. Yılan balıklarının başta kanser olmak üzere pek çok hastalığa iyi geldiği belirtildi.

Meksika'nın Saragossa Körfezi'nden yola çıkıp Okyanusu aşarak, Cebelitarık Boğazından geçip, Akdeniz üzerinden Büyük Menderes Nehri vasıtasıyla Bafa Gölü'ne gelip yaşam döngülerine devam eden yılan balıklarına yönelik incelemeler devam ediyor. Karya Farma HBX Ar-Ge Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Başlık, gizemli yolculuklarının sırrı çözülemeyen yılan balıklarının laboratuvar sonuçlarını açıkladı.

Bir süredir devam eden çalışmalarının neticeleri ile ilgili açıklama yapan Karya Farma HBX Ar-Ge Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Başlık, "Laboratuvar ortamında yaptığımız çalışmalarda 100 gram yılan balığında 26 mg kalsiyum, 3 bin 787 İU A vitamini, 1.8 mg C vitamini, 0,64 mg demir ortaya çıktı. Aynı zamanda protein, Omega- 3 yağ asitleri, vitamin ve mineral kaynağı bakımında oldukça zengin ve yüksek yağ içeren yılan balıklarının lezzetinin yanında başta kanser hastalarının tedavisi olmak üzere fosfor bakımından zengin olması açısından da agresif kanser türü hastalıklar ile birlikte pek çok klinik tedavilere destek olarak kullanılabilmesi için üzerinde çalışmalar başlattık" dedi.

Kanser veya tümörlerin önlenmesinde, tedavisinde veya bu hastalıklardan kaynaklanan semptomların giderilmesinde kullanılan tedavi yöntemlerin arasında günümüzde toksik etki içermeyen farmasötik bileşiklerin tercih edileceğinin öngörüldüğünü kaydeden Başlık, “Bu anlamda yılan balıkları yolculukları kadar faydaları da oldukça gizemli çıktı. Yaptığımız çalışmalarda bahsedilen farmasötik bileşiklerin sadece zararlı kanser veya tümör hücrelerine etki ediyor olması; sağlıklı hücrelere karşı bir etkisinin bulunmaması yılan balıklarının tıpta tercih konusu olmasını sağlayacaktır” dedi.

Yapılan araştırma sonucunda; yılan balığı bileşenlerinde B6 ve C vitaminini, fosfat, sodyum, potasyum, selenyum, çinko, kükürt, manganez minerallerini içerdiği belirtildi. Yılan balığının lezzetli olmasının yanı sıra faydaları, “- Kalp ve damar sağlığını korur. Kolesterolü düşürür. Astım ve alerjik hastalıklara yararı vardır. Cinsel gücü kuvvetlendirir. Cildi kuvvetlendirir. Çatlak ve pişiklere yararı vardır. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Beyin hücrelerini güçlendirir” ifadelerine yer verildi.

Merkür, Mars, Jüpiter, Satürn, Neptün ve Uranüs, 3 ve 4 Haziran 2024 tarihlerinde gökyüzünde nadir görülen bir manzara oluşturmak üzere hizalanacak.

Gezegenler düz bir çizgi oluşturmasalar da, çarpıcı bir görsel şölen yaratacak kadar yakın olacaklar.

Haziran ayının başında, gün doğumundan yaklaşık bir saat önce gerçekleşecek bu hizalanma çıplak gözle görülebilecek.

Merkür, Mars, Jüpiter ve Satürn'ü çıplak gözle izlemek mümkün olsa da Uranüs ve Neptün çok daha sönüktür ve net görülebilmesi için dürbün veya teleskop gerekir.

Önümüzdeki aylarda da benzer hizalanmalar yaşanacak. 28 Ağustos 2024 ve 18 Ocak 2025 tarihlerinde, şafak öncesi saatlerde büyük, altı gezegenli hizalanmalar gözlemlenebilecek.

Ayrıca, 28 Şubat 2025 akşamı tam gezegen hizalanması gerçekleşecek ve diğer yedi gezegenin tamamı aynı anda gökyüzünde belirecek.

Hizalanma, 3 Haziran'da dünyanın birçok yerinden görülebilecek. Gezegenlerin doğuş ve batış saatleri, bulundukları yerin konumuna bağlı olarak değişiklik gösterecek. Bu bilgileri elde etmek için çeşitli telefon uygulamalarından yararlanabilirsiniz.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı için yapılan seçimde en yüksek oy alan adaylar sırasıyla; Yaşar Şimşek, Muhsin Şentürk, Hakan Yüksel, Mustafa Erol ve Yusuf Kuzu olmuştu.

Adaylardan birinin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 15 gün içinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı olarak seçilmesi bekleniyordu. Erdoğan, göreve Muhsin Şentürk'ü tercih etti. Şentürk, 4 yıl görev yapacak.

Muhsin Şentürk, 1968 yılında Ankara'da doğmuştur. İlk, orta ve lise eğitimini tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazandı. Mezuniyetinin ardından hakim adayı olarak mesleğe başlayan Şentürk, çeşitli görevlerin ardından Kars Susuz ve Sivas Koyulhisar Cumhuriyet Savcılığı görevleri yerine getirmiştir. Yargıtay üyeliğine 2012'de seçilen Muhsin Şentürk, evli ve iki çocuk babasıdır.

Güneş püskürtüsü veya güneş patlaması, Güneş'in gaz yuvarında (atmosfer) gerçekleşen şiddetli patlamalara verilen addır. Bu patlamalar milyarlarca megaton gücünde olup, genelde saatte 1.000.000 km/saat hızla hareket ederler. Güneş patlaması nedeniyle Dünya atmosferine normalin üzerinde küçük dalga boylu radyasyon parçacıkları girer. Bu püskürtüler sonucunda yeryüzündeki iletişim ve güç ağları olumsuz yönde etkilenebilir.

Kütle atımından Dünya'ya ulaşan yüklü parçacıklar gökyüzünde Aurora denilen doğal ışınımlara sebep olur. Kütle atımı çok güçlü olduğunda, en kötü durumda elektrik kesintilerine neden olabilir. Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları Güneş sitemimizdeki en güçlü patlamalardır.

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, sosyal medya üzerinden güneşin güney yüzeyinde meydana gelen patlamalar ve bunların olası sonuçları hakkında bilgi verdi. Sayan, son zamanlarda güneş yüzeyindeki patlamaların neden olduğu jeomanyetik fırtınaları dikkatle takip ettiklerini belirtti ve ekledi: "Bu fırtınalar, uydu iletişim sistemlerini ve elektrik şebekelerini olumsuz etkileyebilir, bu da aksamalara ve kesintilere neden olabilir."

Sayan, bu fırtınayla ilgili yapılan bilimsel açıklamalara göre, uydu navigasyon sistemleri ve radyo alıcılarının frekanslarında aksamalar meydana gelebileceğini bildirerek, bu durumun, saatler sürebilecek kesintilere sebep olmasının öngörüldüğünü aktardı.

Tüm gelişmeleri titizlikle takip etmeye devam edeceklerini vurgulayan Sayan, şunları kaydetti:

"Bakanlığımız, uydu sistemlerimiz de dahil olmak üzere haberleşme sistemlerimizin etkilenmemesi ve kusursuz çalışması için tüm aktörlerimizle koordineli şekilde çalışmalarını sürdürüyor. Ülkemizin haberleşme hizmetlerinde bugüne kadar herhangi bir aksaklık meydana gelmedi."

Embriyo dondurma (Kriyoprezervasyon), tüp bebek yöntemi ile elde edilen ve nakil için kullanılan dışında kalan embriyoların özel solüsyonlar ile dondurularak gelecekte kullanabilmek üzere saklanması işlemidir.

Dondurulmuş embriyo transferi zorlu ve masraflı olan tüp bebek sürecini daha da çetin hale getirmemek için geliştirilmiş. Başarıyla döllenen embriyolardan bir ya da ikisi anne rahmine yerleştiriliyor demiştik. Kalan embriyolar sonraki denemeler için dondurularak saklanıyor. Önce tabii annenin ve babanın onayı alınıyor. Buna onay verip vermemek sizin elinizde ama bir aksilik olması durumunda sizin için kurtarıcı olacaklarını hatırlatalım.

Dondurulmuş embriyoların amacı tüp bebekle çocuk sahibi olmanızı sağlamak. Ama bunu yaptırmak istemenizin başka nedenleri de olabilir.

Yumurtalıklıklardan zarar verecek radyoterapi, kemoterapi ya da ameliyat geçirmeden önce kendinizi dondurulmuş embriyolar ile garantiye alabilirsiniz. Tüm tedaviniz bitince dondurulmuş embriyo transferiyle çocuk sahibi olabilirsiniz. Bu konuyu doktorunuzla ayrıntılı konuşmalısınız. Çünkü geçireceğiniz müdahalelerin rahminize zarar vermemiş olması gerekir. Yoksa embriyolar işlevsiz kalabilir.

Ülkemizde donörden yumurta ve embriyo almak yasak.

Çiftlerden izin belgesi alınarak dondurulan embriyolar, Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafınca hazırlanan ve yürürlüğe giren bir yasa ile, her yıl çiftlerin uzatmaya devam onayı alınarak, 5 yıl boyunca (gerektiğinde 5 yıl ilaveten de uzatılarak) sıvı nitrojen içerisinde saklanabilmektedir.

İyi kalite de embriyo, dondurulduktan sonra çözüldüğünde taze siktuslara göre çok daha fazla gebelik oranına sahiptir. Dondurulmuş embriyonun gebelik oranıni taze embriyoya göre az olmasını karşın, gebelik şansı daha çoktur.

Müzeyyen (38) - Engin ( 45) Öztürk çifti, 17 yıl önce evlendi. Evlendiklerinde 20'li yaşlarında olan çift, 6 yıl anne-baba olma özlemiyle yanıp tutuştu. Doğal yolla gebelik oluşmayınca doktora başvurdu. Anne-baba olabilmeleri için tek yolun tüp bebek tedavisi olduğu söylendi. Tüp bebek tedavisiyle 26 yaşında Müzeyyen Öztürk'ün 10 tane sağlıklı embriyosu dondurularak saklandı. Embriyolardan birinin transferiyle gebelik müjdesini alan çift 2013 yılında yani 11 yıl önce kızları Eda'yı kucağına aldı. Kızları Eda'yı büyüten çift, geçen yıl tekrar çocuk sahibi olmak isteyince tedavilerini yapan doktorun kapısını çaldı. 11 yıl önce dondurulan, aynı kalitede uzun yıllar saklanan embriyolarından birinin daha transfer edilmesini istediklerini belirtti. Embriyo transferinin sağlanmasının ardından gebelik müjdesi verilen çift, geçtiğimiz şubat ayında kızları Neva'nın dünyaya gelmesiyle ikinci kez çocuk sahibi oldu. Üstelik Eda ve Neva, aralarında 11 yaş fark olmasına rağmen ikizlerdi.

Sabah'ın haberine göre, Anne Müzeyyen Öztürk "İlk kızımızı kucağımıza almak için 6 yıl bekledik. Eda'ya kavuştuğumuzdaki mutluluğumuzu anlatmam mümkün değil. Tekrar çocuk sahibi olmak istersek diye o yıllarda oluşturulan embriyolarımızı dondurmak istedik. 26 yaşımdaki yumurtalarımla elde edilen embriyolar olduğu için genç, sağlıklı ve kaliteli embriyolardı. Çok şükür ki ikinci kızım Neva da şubat ayında sağlıkla dünyaya geldi. Onlar bizim mucizelerimiz" dedi.

Tüp bebek tedavisi kapsamında uygulanan embriyo dondurma yöntemiyle dünyada olduğu gibi Türkiye'de de çok sayıda çocuk sahibi olan çift olduğunu söyleyen Prof. Dr. Ebru Öztürk, "37 yaşında embriyo transferine hazırladığımız hastamızın embriyoları 26 yaşına ait. Genetik olarak sağlıklı olma şansı yüksek embriyolardı. Hastamızın iki embriyo transfer edilme hakkı olsa da ikiz gebelik istemedikleri için tek embriyo transferi planladık. Genç yaşta dondurulan embriyomuzun transferi ile şimdi de Neva'mızı kucağımıza aldık" şeklinde konuştu.

Geçen ayın şimdiye kadar küresel olarak kaydedilen "en sıcak nisan" olduğu bilgisine yer verilen açıklamada, ayrıca son 12 ayın üst üste kaydedilen en sıcak aylar olduğu kaydedildi.

Açıklamada, son 12 aydaki (Mayıs 2023-Nisan 2024) küresel ortalama sıcaklığın 1991-2020 ortalamasının 0,73 santigrat derece üzerinde ölçüldüğü bildirildi.

Ayrıca sıcaklıkların en çok Doğu Avrupa bölgesinde ortalamanın üzerinde görüldüğü ifade edildi.

Dünya genelindeki duruma da yer verilen açıklamada Avrupa dışında, sıcaklıkların Kuzey Amerika'nın kuzey ve kuzeydoğusunda, Grönland'da, Doğu Asya'da, Orta Doğu'nun kuzeybatısında, Güney Amerika'nın bazı kısımlarında ve Afrika'nın büyük bölümünde ortalamanın üzerinde seyrettiği kaydedildi.

Yetişkin bir erkek orangutan olan Rakus'un daha sonra parmaklarını kullanarak bitki özlerini sağ yanağındaki yaraya sürdüğünü ardından da çiğnenmiş bitkiyi bandaj gibi kullanarak yarayı kapattığını kaydeden araştırmacılar, fotoğrafların, yaranın bir ayda sorunsuz şekilde iyileştiğini gösterdiğini aktardı.

Araştırmacılardan biyolog Isabelle Laumer, "İlk kez vahşi bir hayvanın oldukça güçlü bir şifalı bitkiyi doğrudan yaraya uyguladığını gözlemledik." ifadesini kullandı.

Söz konusu bitkinin orangutanlar tarafından nadiren yenildiğini kaydeden araştırmacılar, 30 yıldır izlenen parkta daha önce benzer bir davranışı gözlemlemediklerini vurguladı.

Çalışmayı yürüten araştırmacılardan Caroline Schuppli, yarayı başka bir orangutanla kavgada aldığı tahmin edilen Rakus'un bu davranışı parkın dışında yaşayan hayvanlardan öğrendiğini belirtti.

Araştırma Scientific Reports dergisinde yayınlandı.

Uluslararası araştırma heyeti, dinozorların beyin ölçüleri ve nöron sayılarına ilişkin önceki tahminlerin güvenilir olmadığını tespit etti.

Araştırmacılar, dinozorların ön beyin ölçülerinin gereğinden büyük gösterildiği, nöron sayılarının abartıldığı, timsahlar ve kertenkeleler gibi davrandıkları sonucuna vardı.

Nöron sayısı tahminlerinin zeka konusunda güvenilir rehber olmadığını vurgulayan araştırmacılar, nesli tükenmiş türlerin biyolojisinin güvenilir şekilde yeniden inşası için iskelet anatomisi, kemik dokusu, yaşayan akrabaların davranışları ve fosillerin izleri dahil olmak üzere çok sayıda kanıta bakılması gerektiğini belirtti.

Dinozorların beyinleri hakkında "endokast" adı verilen mineral boşluklarından ve şekillerinden bilgi ediniliyor.

Bristol Üniversitesinden Hady George, dinozorların ve diğer nesli tükenen hayvanların zekasını tanımlamak için en iyi yolun, tek başına nöron sayısı tahminlerine dayanmak yerine makroskopik anatomiden fosil izlerine kadar çok sayıda kanıtın kullanılması olduğunu belirtti.

Edinburgh Üniversitesinden Dr. Ornella Bertrand da nöron sayılarının bilişsel performans için doğru tahmin unsurları olmadığına dikkati çekerek, bunları nesli tükenmiş hayvanların zekalarını tahmin etmekte kullanmanın son derece yanıltıcı yorumlara yol açtığını kaydetti.

Geçen yıl yapılan araştırmaya göre yüksek nöron sayısına sahip T-rex türü dinozorların tahmin edilenden daha zeki oldukları öne sürülmüştü.

Araştırmanın sonucu, "The Anatomical Record" dergisinde yayımlandı.

Bu süreci anlamak isteyen Michigan Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar şaşırtıcı bir sonuçla karşılaştı. Domatesin iki kısmı bu benzersiz şekeri üretmekle kalmıyor, bunu birbirine paralel kimyasal tepkimeler yoluyla yapıyordu. Birbirine bağlı bir dizi kimyasal tepkimeyi ifade eden bu metabolik patikalar, aynı arabanın iki ayrı modelini üreten ama hiç kesişmeyen bir üretim hattına benziyor.

Araştırmacılar bu iki ayrı üretim sürecinin genetiğini inceleyerek aradaki bağlantıyı çözmeye çalıştı. Kökteki üretimi sağladığı düşünülen gen devre dışı bırakıldığında üretim dururken, trikomdaki devam etti. Aynı durum tersi için de geçerliydi. Yeni araştırmayı yürüten Robert Last şöyle diyor:

Yıllardır üzerinde çalıştığımız, yerüstündeki açil şeker patikasının yanı sıra yeraltında ikinci paralel evreni bulduk.

Kendilerini hayrete düşüren bir başka bulguyla da karşılaşan bilim insanları, kromozomda toplanan bazı gen kümelerinin beklendiğinden farklı işlediğini buldu. Trikom ve kökteki şeker üretimiyle bağlantılı genler aynı kümede yer alsa da farklı yerlerde ifade ediliyordu. Gen ifadesi, genlerdeki bilginin protein gibi moleküllerin sentezlemede kullanılması anlamına geliyor.

Science Advances adlı hakemli dergide çarşamba günü yayımlanan makalenin başyazarı Rachel Kerwin "İki adet ayrı ama birbiriyle bağlantılı gen grubu var. Bazıları trikomlarda ifade edilirken bazıları da köklerde ifade ediliyor" diyor.

Bu iki patikanin evrimini inceleyen araştırmacılar, kökte ifade edilen genin bazı yabani domateslerde görülürken, patlıcan gibi uzak akrabalarda bulunmadığını kaydetti. Bu da domates ve patlıcanın içinde yer aldığı patlıcangiller familyasındaki bitkilerin nispeten kısa süredir bu şekeri kökünde ürettiğine işaret ediyor.

Bitkinin kökünde üretilen şekerin tam olarak ne işe yaradığı henüz bilinmiyor. Öte yandan araştırmacılar trikomdaki gibi koruyucu bir görev üstlendiğinden şüpheleniyor.

"Eğer kökteki açil şekerlerin zararlı organizmaları uzaklaştırmada etkili olduğunu bulursak, bunların diğer patlıcangillerde de yetiştirilmesiyle bitkilerin zararlı ve sentetik mantar ve böcek ilaçlarına ihtiyaç duymadan büyümesi sağlanabilir mi?" diye soran Last şöyle ekliyor:

Bu sorular insanlığın daha temiz su, daha güvenli gıda ve zararlı sentetik kimyasallara daha az bağımlılık arayışının özünde yer alıyor.