Pandemi Sürecinde Arnavutluk ve Ramazan

Alican ULAJ

14-05-2020 21:44

Arnavutluk, Arnavutça adıyla Shqipëria, 28.748 kilometrekarelik yüz ölçümü ve 3 milyonluk bir nüfusa sahip, bulunduğu konum itibariyle hem kültürel hem de coğrafi özelliğiyle bir Balkan ve Akdeniz ülkesidir. Etnik yapı itibariyle, nüfusun yüzde 97’isini Arnavutlar oluşturur. Bu açıdan homojen bir nüfus yapısına sahiptir. Ülkenin en büyük şehri ve başkenti Tiran’da yaklaşık 1 milyon insan yaşamaktadır. Ülke’nin diğer önemli şehirleri arasında Durres (Dıraç), Shkodra (İşkodra) ve Vlora’yı (Avlonya) sayabiliriz.

Yaklaşık 500 yıl Osmanlı yönetimi altında kalan ülke Osmanlı eserleriyle adeta bir ecdad yadigarıdır. Ülke nüfusunun %65’i İslam dinine mensuptur. %15 Katolik ve %10 Ortodoks nüfus olarak tanımlanmakta.

Ülke parlamenter bir Cumhuriyet rejimi ile yönetilir. Çok partili demokratik sistem hakimdir. Son seçimlerin galibi olan Sosyalist Partisi lideri Edi Rama 2013 yılından itibaren başbakanlık görevini üstlenmektedir.

Geleneksel bir tarım ülkesi olan Arnavutluk’ta tarım en önemli ekonomik gelirlerden bir tanesidir. Turizm sektörü de ekonomide önemli bir payı vardır. Ülkeye yılda yaklaşık 4 milyon turist gelmektedir.

ARNAVUTLUK’TA RAMAZAN

Balkan coğrafyasında Ramazan adetleri hemen hemen Türkiye’deki ile aynıdır. Arnavutluk’ta ise, ülke 50 yıllık çetin bir komunizm diktatörlüğü yaşasa da eski osmanlı adetleri diğer Balkan ülkelerine göre daha az olsa da hala günümüzde sürdürülmekte. Ramazan ayı yaklaştığında memlekette değişik bir hava, değişik bir atmosfer hakim olur. Ramazan ayından bir önceki Cuma namazında imamlar hutbede bu aydan bahsederler. İnsanlar maddi ve manevi açıdan oruç tutmaya hazırlanırlar. Çocuklar, gençler ve yaşlılara kadar hemen herkes oru tutar.

Şehirlerde ve köylerde davul sesi başlar. Bu, Ramazan ayının geldiğini anlatır insanlara. Davullar Türkiye’de olduğu gibi oruç tutacakları sahura kaldırmak için çalar.
Gençler camileri dolduruyor. Arnavutluk’ta Ramazan ayıyla birlikte namaz kılmayanlar namaz kılmaya başlar. Herkes manevi bir temizlenme sürecine girer. Bu mübarek ayda sevgi artar, ibadetler artar, yardımlaşma artar. Ramazan ayında fakirlere iftarlar verilir.Şehrin sokaklarında çeşitli yerli ve Türk sivil toplum kuruluşlar tarafından ramazan sofraları kurulur, insanlar hep bir arada iftarını açarlar. Her sene düzenli olarak Türkiye tarafından Geleneksel İftar Sofraları düzenleniyor. Ramazan ayında müslüman olmayan vatandaşlar müslüman komşusuna, dostlarına bayramını tebrik eder güzel dileklerde bulunurlar. Hıristiyan kesim oruç tutan Müslümanlara karşı saygı gösterirler, açık mekanlarda yiyip içmezler. Açık mekanlarda yemek yemekten kaçınırlar. Ayrıca bu ay süresince meyhaneler, birahaneler ve içki dükkanları genelde kapalıdır. Bu anlamda, Arnavutluk farklı dinler arasında birlikte yaşama sanatinin harika bir örneği olmuştur.  Bayram namazı Arnavutluk’ta bir başka güzeldir. Bayram namazı hep beraber şehrin meydanında kılınır. Namazın bitiminde herkes birbiriyle bayramlaşır ardından komşu ve akraba ziyaretine gidilir.

Bütün dünyanın virus salgını ile mücadele ettiği bu süreçte, Ramazan bu sene eski neşesiyle gelmedi. İnsanlar önceki gibi topluca iftar yapamayacaklar. Alınan önlemler çevresinde bütün camiler ibadete kapatılmış durumdadır.

 

Şu an Arnavutluk’ta toplam vaka sayısı 868 olarak kaydedilmekte. Toplam vefat sayısı ise oldukça düşük bir rakam olan 31 kişi olarak kaydedilmiş. Bu diğer Avrupa ülkeleri ile karşılaştırıldığında oldukça düşük bir sayı. Toplam iyileşen hasta sayısı ise 650. Ülkedeki ilk Covid-19 vakası 9 Mart'ta İtalya'dan gelen birinde tespit edilmesini ardından hükümet zayıf sağlık sisteminin çökmesinden endişelenerek sıkı izolasyon önlemleri aldı. Ayrıca hafta içi günlerden öğleden sonra 17:30'dan sabah 5:00'a kadar sokağa çıkma yasağı uygulanıyor ve her aileden 1 kişiye 90 dakikalık alışveriş süresi tanınıyor. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, karantina kurallarını ve sokağa çıkma kısıtlamalarını ihlal edenlere iki ila sekiz yıla kadar hapis cezası verileceğini söyledi. İlk vakaların tespit edilmesinin ardından bütün eğitim kurumlarının faaliyetlerine ara verildi. Diğer ülkelerden Arnavutluk’a gelmek isteyen vatandaşlar yetkililerin belirlediği otellerde 14 gün boyunca kendilerini karantinaya almaları gerekmekte. Bu kural 18 Mayıs tarihine kadar devam edeceği açıklandı. 18 Mayıs’tan sonra hükümet normalleşme sürecini başlatmayı düşünüyor. Bu tarihten sonra bir çok işletme yeri, çeşitli pazar ve alışveriş merkezleri açılacağı duyuruldu. İşletme ve şirketleri iflastan kurtarmak için ve krizi hafifletmek için hükümet 370 milyon dolarlık bir finansal paket açıkladı. Salgından etkilenen küçük işletmeler de bu paketten yararlanacak.